به تجربه وامتحان معلوم شده است كه در ابتداى صبح كاذب ( Faise Dawn ) وانتهاى شفق ، انحطاط آفتاب هيجده درجه ( - يكساعت و 12 دقيقه ) مىباشد از اين رو آفاقي كه در عرض 5 / 48 درجه شمالي ويا جنوبي باشند ، هنگام أول تابستان در نيمكره شمالي مثلا آخر شفق به أول صبح متصل مىشود زيرا انحطاط خورشيد در اين عرض از هيجده درجه نمىگذرد وتمام عرض اين آفاق چهل ويك ونيم ( 18 - 5 / 23 - 5 / 41 ) درجه است كه مقدار انحطاط معدل از أفق در جانب قطب ظاهر است . واين مقدار قوس است از نصف النهار ميان معدل وقطب شمال ومىدانيم بعد انقلاب ( راس السرطان - أول تابستان ) در جانب شمال 5 / 23 درجه است . از اينرو درجات شفق متصل به درجات صبح است ودر غير اين روز چون آفتاب بر نصف النهار رسد انحطاط آن از 18 درجه زيادتر خواهد بود پس شفق به فلق متصل نخواهد شد . اما در آفاقي كه عرض آنها بيش از 5 / 48 درجه باشد شفق به نهايت نرسيده صبح پديد خواهد آمد زيرا « تمام » قوس اين آفاق كمتر از 5 / 41 درجه است وبعد نقطه انقلاب ( راس السرطان ) تابستانى از نقطه شمال كمتر از 18 درجه است پس در وقتي كه آفتاب در روز أول تابستان باشد طلوع صبح پيش از تمام غروب شفق خواهد بود يعنى صبح وشفق متداخل مىگردند . وچون آفتاب به اندازه تمام ميل كلى يعنى 5 / 66 وزيادتر گردد ديگر زير أفق نخواهد رفت با اين بيان دانستيم كه مدت شفق وفلق به اختلاف عرض آفاق متفاوت مىگردند بر اين أساس سرخى شامگاهان